De Thaise beleefdheidsladder

Hallo

Thai gebruikt สวัสดี (sà-wàt-dii) voor zowel hallo als tot ziens; bij ouderen en in formele situaties hoort er een wai bij (handen gevouwen, licht buigen).

1. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   สวัสดีครับ

   sà-wàt-dii khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   สวัสดีค่ะ

   sà-wàt-dii khâ

   Goedendag (de gewone beleefde groet)

   Wanneer: Iedereen die je ontmoet, en met een wai bij ouderen, je baas, ambtenaren en leraren.

2. Informeel

   ครับ-vorm (mannen)

   หวัดดีครับ

   wàt dii khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   หวัดดีค่ะ

   wàt dii khâ

   Hoi (vriendelijk, nog steeds beleefd)

   Wanneer: Collega’s, buren en personeel dat je kent; de ครับ / ค่ะ houdt het beleefd.

3. Informeel

   หวัดดี

   wàt dii

   Hoi

   Wanneer: Vrienden en mensen die jonger zijn dan jij.

4. Vertrouwelijk

   หวัดดีจ้า

   wàt dii jâa

   Hoi hoi! (warm en vrolijk)

   Wanneer: Goede vrienden, kinderen en chatberichten, en vaker bij vrouwen.

Hoe gaat het?

Thai vragen สบายดีไหม vooral als ze je een tijd niet gezien hebben; dagelijks groeten ze met ‘Waar ben je geweest?’ of ‘Heb je al gegeten?’ (กินข้าวหรือยัง, gin khâao rǔue yang).

1. Formeel

   ครับ-vorm (mannen)

   เป็นอย่างไรบ้างครับ

   bpen yàang rai bâang khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   เป็นอย่างไรบ้างคะ

   bpen yàang rai bâang khá

   Hoe maakt u het? (formeel, vooral geschreven)

   Wanneer: Formele brieven, e-mails, toespraken en interviews. Hardop klinkt อย่างไร alsof je voorleest; Thai zeggen ยังไง, ook tegen ouderen.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   เป็นยังไงบ้างครับ

   bpen yang-ngai bâang khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   เป็นยังไงบ้างคะ

   bpen yang-ngai bâang khá

   Hoe gaat het met u?

   Wanneer: De gewone beleefde spreekvorm, tegen iedereen: ouderen, je baas, buren en personeel dat je kent.

3. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   สบายดีไหมครับ

   sà-baai dii mǎi khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   สบายดีไหมคะ

   sà-baai dii mǎi khá

   Gaat het goed met u?

   Wanneer: Iemand die je een tijd niet gezien hebt.

4. Informeel

   เป็นไงบ้าง

   bpen ngai bâang

   Hoe is het?

   Wanneer: Vrienden en collega’s van ongeveer je eigen leeftijd.

5. Vertrouwelijk

   ว่าไง

   wâa ngai

   Hoe is ’t?

   Wanneer: Goede vrienden, ook als je hun telefoontje opneemt.

   Let op: Te bot voor ouderen, je baas of klanten.

Tot ziens

Lesboeken leren ลาก่อน (laa gàawn), maar dat klinkt als afscheid voor lange tijd of voorgoed, dus je hoort het zelden in het dagelijks leven.

1. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   สวัสดีครับ

   sà-wàt-dii khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   สวัสดีค่ะ

   sà-wàt-dii khâ

   Tot ziens (hetzelfde woord als hallo)

   Wanneer: Bij het weggaan bij ouderen, je baas, een leraar of een klant, met een wai.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ไปก่อนนะครับ

   bpai gàawn ná khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ไปก่อนนะคะ

   bpai gàawn ná khá

   Ik ga ervandoor

   Wanneer: Bij het weggaan bij collega’s, buren of een winkel die je kent.

3. Informeel

   แล้วเจอกัน

   láaeo jooe gan

   Tot later

   Wanneer: Vrienden en mensen die je snel weer ziet.

4. Informeel

   บ๊ายบาย

   báai baai

   Doei

   Wanneer: Vrienden, collega’s van je leeftijd, kinderen en chatberichten; luchtig en speels.

Ik ga naar huis (als eerste weg)

Eerder weggaan dan anderen, en vooral vóór je baas, is iets waarvoor je je in het Thai excuseert: ก่อน (gàawn, ‘eerst’) en ขอตัว (khǎaw dtuua, ‘mij verontschuldigen’) doen dat werk.

1. Formeel

   ครับ-vorm (mannen)

   ขออนุญาตกลับก่อนนะครับ

   khǎaw à-nú-yâat glàp gàawn ná khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ขออนุญาตกลับก่อนนะคะ

   khǎaw à-nú-yâat glàp gàawn ná khá

   Mag ik alvast gaan? (toestemming vragen)

   Wanneer: Je baas of een hogere collega, als je eerder dan zij van je werk weggaat.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ขอตัวกลับก่อนนะครับ

   khǎaw dtuua glàp gàawn ná khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ขอตัวกลับก่อนนะคะ

   khǎaw dtuua glàp gàawn ná khá

   Excuses, ik ga alvast naar huis

   Wanneer: Als je eerder weggaat van een etentje, feest of vergadering.

3. Informeel

   กลับก่อนนะ

   glàp gàawn ná

   Ik ga alvast, hè

   Wanneer: Vrienden en collega’s van ongeveer je leeftijd.

4. Informeel

   กลับบ้านละนะ

   glàp bâan lá ná

   Ik ga nu naar huis, hè

   Wanneer: Vrienden en familie, in het echt of als snel chatbericht; de นะ houdt het vriendelijk, want zonder klinkt het in het echt al gauw kortaf.

Dank je / dank u

Het gewone antwoord is ไม่เป็นไร (mâi bpen rai, ‘geen probleem’); hotelpersoneel zegt soms ด้วยความยินดี (dûuay khwaam yindii, ‘graag gedaan’).

1. Formeel

   ครับ-vorm (mannen)

   ขอบพระคุณครับ

   khàawp phrá khun khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ขอบพระคุณค่ะ

   khàawp phrá khun khâ

   Hartelijk dank (zeer eerbiedig)

   Wanneer: Diepe dankbaarheid tegenover ouderen of een leraar, en in toespraken, brieven en ceremonies; voor een gewoon bedankje is het te veel.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ขอบคุณมากครับ

   khàawp khun mâak khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ขอบคุณมากค่ะ

   khàawp khun mâak khâ

   Heel erg bedankt

   Wanneer: Een gastheer, een behulpzame onbekende, of personeel dat extra moeite voor je deed.

3. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ขอบคุณครับ

   khàawp khun khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ขอบคุณค่ะ

   khàawp khun khâ

   Dank u / dank je

   Wanneer: Iedereen, van personeel en chauffeurs tot verkopers en onbekenden, als veilige standaard.

4. Informeel

   ขอบใจนะ

   khàawp jai ná

   Bedankt (tegen iemand jonger)

   Wanneer: Iemand die jonger is dan jij, of een goede vriend.

   Let op: Nooit tegen iemand die ouder is, je baas of een onbekende, want het klinkt neerbuigend.

5. Informeel

   แต๊งกิ้ว

   dtáaeng-gîu

   Thank you (speels, uit het Engels)

   Wanneer: Vrienden die grappen maken en chatberichten.

Sorry / pardon

ขอโทษ (khǎaw thôot) betekent ook ‘pardon’ als je iemands aandacht wilt of erlangs moet.

1. Formeel

   ครับ-vorm (mannen)

   ขออภัยครับ

   khǎaw à-phai khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ขออภัยค่ะ

   khǎaw à-phai khâ

   Mijn / onze excuses (formeel)

   Wanneer: Personeel tegen klanten, omroepberichten en bordjes, dus je hoort of leest het vooral.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ขอโทษจริงๆ ครับ

   khǎaw thôot jing-jing khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ขอโทษจริงๆ ค่ะ

   khǎaw thôot jing-jing khâ

   Het spijt me echt

   Wanneer: Een echte fout: tegen je baas, je huisbaas, je partner of iemand die je last hebt bezorgd.

3. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ขอโทษครับ

   khǎaw thôot khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ขอโทษค่ะ

   khǎaw thôot khâ

   Sorry / pardon

   Wanneer: Alledaagse excuses en iemands aandacht vragen, bij iedereen.

4. Informeel

   โทษที

   thôot thii

   Sorry! / foutje

   Wanneer: Vrienden en leeftijdgenoten, bij kleine dingen.

   Let op: Te licht voor een echte fout of tegen iemand die ouder is; zeg daar ขอโทษจริงๆ ครับ / ค่ะ.

Ja

Thai heeft geen los woord voor ja of nee: je antwoordt met het werkwoord uit de vraag, zoals ได้ / ไม่ได้ (dâi / mâi dâi, kan / kan niet). Beleefd ‘nee’ hangt af van de vraag: ไม่ใช่ครับ / ค่ะ (mâi châi, ‘dat klopt niet’), ไม่เอาครับ / ค่ะ (mâi ao, ‘hoef ik niet’) of ไม่เป็นไรครับ / ค่ะ (mâi bpen rai, ‘nee, dank je’); informeel beantwoordt เปล่า (bplào) ‘…of niet?’-vragen en betekent het ook ‘niks’.

1. Formeel

   Mannen zeggen

   ครับผม

   khráp phǒm

   Vrouwen zeggen

   ค่ะ

   khâ

   Jawel / zeker

   Wanneer: Mannen die een baas, een oudere of een klant antwoorden, zoals personeel vaak doet. Vrouwen hebben geen apart formeel ja: zij zeggen ค่ะ, net als op de volgende trede.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ครับ

   khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ค่ะ

   khâ

   Ja (het gewone beleefde ja)

   Wanneer: Iedereen antwoorden: ‘ja’, ‘oké’ of ‘ik luister’. Het werkt ook als ja op een aanbod, net als het werkwoord herhalen: เอาครับ / ค่ะ (ao khráp / khâ, ‘ja, graag’).

3. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ใช่ครับ

   châi khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ใช่ค่ะ

   châi khâ

   Ja, dat klopt (een feit bevestigen)

   Wanneer: Bevestigen dat iets klopt (‘Bent u leraar?’ ‘Ja, dat klopt.’). Het is geen ja op een aanbod: op ‘Wilt u een tasje?’ antwoord je เอาครับ / ค่ะ of gewoon ครับ / ค่ะ.

4. Informeel

   จ้า

   jâa

   Ja hoor! / oké!

   Wanneer: Een vrolijk ja van verkopers en vrienden, vaker van vrouwen.

   Let op: Te familiair voor ouderen, je baas of oudere onbekenden; zeg daar ครับ / ค่ะ.

5. Informeel

   อือ

   uue

   Mm-hm (zacht, informeel ja)

   Wanneer: Vrienden, familie en je partner, als zacht ‘mm-hm’; mannen en vrouwen gebruiken het allebei, en het klinkt vriendelijker dan เออ.

   Let op: Te informeel voor ouderen, je baas of klanten.

6. Vertrouwelijk

   เออ

   oe

   Ja / hm-m

   Wanneer: Goede vrienden en familieleden van je eigen leeftijd of jonger.

   Let op: Bot, dus nooit tegen ouderen, je baas, klanten of onbekenden.

Geeft niet / geen probleem

ไม่เป็นไร (mâi bpen rai) is een van de meest gebruikte Thaise uitdrukkingen: het antwoord op bedankjes, excuses en kleine ongelukjes.

1. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ไม่เป็นไรครับ

   mâi bpen rai khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ไม่เป็นไรค่ะ

   mâi bpen rai khâ

   Geeft niet / geen probleem

   Wanneer: Iedereen, als antwoord op een bedankje of excuus, en als beleefd ‘nee, dank je’ op een aanbod: een plastic tasje, een tuktukchauffeur of een straatverkoper.

2. Informeel

   ไม่เป็นไรหรอก

   mâi bpen rai ràawk

   Het geeft echt niet, hoor

   Wanneer: Een vriend geruststellen die zich blijft verontschuldigen.

3. Informeel

   ช่างเถอะ

   châang thòe

   Laat maar

   Wanneer: Een onderwerp laten rusten met vrienden of familie, wat moe of berustend kan klinken.

   Let op: In een meningsverschil laat het merken dat je geïrriteerd opgeeft.

4. Vertrouwelijk

   ช่างมัน

   châang man

   Boeie / vergeet het maar

   Wanneer: Goede vrienden die een probleem van zich af schudden.

   Let op: Klinkt onverschillig als de ander het probleem wel belangrijk vindt.

5. Grof Herkennen, niet zeggen

   ช่างแม่ง

   châang mâaeng

   Schijt eraan (grof)

   Wanneer: Te horen bij goede vrienden die stoom afblazen, in films en op straat.

   Je hoort het van Thais; dezelfde woorden uit jouw mond komen heel anders aan.

   Let op: Grof: แม่ง is een scheldwoord, dus leer het herkennen maar zeg het niet.

Ik

Veel Thai vermijden voornaamwoorden: ze laten ‘ik’ weg of gebruiken hun eigen bijnaam (‘Noi heeft honger’).

1. Formeel

   ข้าพเจ้า

   khâa-phá-jâo

   Ik (formeel geschreven, elk gender)

   Wanneer: Officiële documenten, formulieren, brieven en toespraken, dus je leest het vooral.

   Let op: In een gesprek klinkt het alsof je een officieel document voorleest.

2. Formeel

   Mannen zeggen

   กระผม

   grà-phǒm

   Vrouwen zeggen

   ดิฉัน

   dì-chǎn

   Ik (formeel; man / vrouw)

   Wanneer: Vrouwen zeggen ดิฉัน in sollicitatiegesprekken, zakelijk en bij ambtenaren. Mannen bewaren กระผม voor toespraken, ceremonies en zeer hooggeplaatste mensen; in een sollicitatiegesprek of aan een loket is ผม genoeg.

3. Beleefd

   Mannen zeggen

   ผม

   phǒm

   Vrouwen zeggen

   ฉัน

   chǎn

   Ik (alledaags; man / vrouw)

   Wanneer: Mannen zeggen ผม tegen iedereen. Voor vrouwen is ฉัน neutraal en in de meeste situaties prima, maar veel vrouwen laten het voornaamwoord weg of gebruiken hun bijnaam in beleefde gesprekken; bij onbekenden en in formele situaties is ดิฉัน veiliger.

4. Beleefd

   หนู

   nǔu

   Ik (bescheiden; meisjes en jonge vrouwen tegen ouderen)

   Wanneer: Meisjes en jonge vrouwen tegen iedereen die duidelijk ouder is, bekend of niet: ouders, een leraar, een arts of een oudere verkoper. Kleine kinderen, jongens en meisjes, gebruiken het ook.

   Let op: Volwassen mannen gebruiken het niet voor zichzelf, en een vrouw die niet duidelijk jonger is dan de ander ook niet.

5. Informeel

   เรา

   rao

   Ik / wij (informeel, elk gender)

   Wanneer: Vrienden en leeftijdgenoten.

6. Grof Herkennen, niet zeggen

   กู

   guu

   Ik (grof)

   Wanneer: Te horen tussen hele goede vrienden, mannen en vrouwen, bij ruzie, in films en op straat.

   Je hoort het van Thais; dezelfde woorden uit jouw mond komen heel anders aan.

   Let op: Grof en agressief tegen iedereen behalve goede vrienden, dus herken het maar gebruik het niet.

Jij / u

Thai vermijden ‘jij’ vaak en gebruiken een naam, bijnaam of familiewoord: พี่ (phîi, ouder), น้อง (náawng, jonger), ป้า (bpâa, tante), ลุง (lung, oom).

1. Formeel

   ท่าน

   thâan

   U / hij / zij (zeer eerbiedig)

   Wanneer: Omroepberichten voor klanten en reizigers, formele brieven, en praten over een hooggeplaatst persoon (ท่านไม่อยู่, thâan mâi yùu, ‘hij is er niet’). Rechtstreeks gebruiken Thai meestal een titel, zoals คุณหมอ (khun mǎaw, dokter) of อาจารย์ (aa-jaan, leraar).

2. Beleefd

   คุณ

   khun

   U / jij (beleefd)

   Wanneer: Onbekenden, klanten en collega’s die je niet goed kent.

3. Informeel

   เธอ

   thooe

   Jij (informeel, zacht) / zij

   Wanneer: Vrouwen tegen vrienden, een man tegen zijn vriendin, leraren tegen leerlingen, en overal in liedjes; het is ook het gewone woord voor ‘zij’.

   Let op: Mannen zeggen het niet tegen mannelijke vrienden, en gebruik het nooit tegen iemand die ouder is.

4. Informeel

   นาย

   naai

   Jij (informeel, tegen een man)

   Wanneer: Mannelijke vrienden van je leeftijd of jonger, en vrouwen tegen een klasgenoot of collega van hun leeftijd; het is ook de titel ‘meneer’ op formulieren.

   Let op: Nooit tegen iemand die ouder of hoger geplaatst is.

5. Vertrouwelijk

   แก

   gaae

   Jij (tussen goede vrienden)

   Wanneer: Goede vrienden, vooral vrouwen onderling.

   Let op: Onbeleefd tegen iedereen die geen goede vriend is of die ouder is dan jij.

6. Grof Herkennen, niet zeggen

   มึง

   mueng

   Jij (grof)

   Wanneer: Samen met กู tussen hele goede vrienden, mannen en vrouwen, bij ruzie, in films en op straat.

   Je hoort het van Thais; dezelfde woorden uit jouw mond komen heel anders aan.

   Let op: Grof en beledigend tegen iedereen behalve goede vrienden, dus herken het maar gebruik het niet.

Personeel roepen (pardon!)

Thai roepen personeel met familiewoorden, gekozen op geschatte leeftijd; oudere verkopers zijn vaak ป้า (bpâa, tante) of ลุง (lung, oom), en je knipt nooit met je vingers en fluit nooit.

1. Formeel

   ครับ-vorm (mannen)

   คุณครับ

   khun khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   คุณคะ

   khun khá

   Meneer / mevrouw

   Wanneer: Hotels, banken, kantoren en chique restaurants.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ขอโทษครับ

   khǎaw thôot khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ขอโทษค่ะ

   khǎaw thôot khâ

   Pardon (tegen iedereen, als je hun leeftijd niet kunt inschatten)

   Wanneer: De veilige manier om iemands aandacht te trekken: personeel, verkopers of onbekenden op straat.

3. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   พี่ครับ

   phîi khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   พี่คะ

   phîi khá

   Pardon (tegen iemand ouder)

   Wanneer: Personeel of verkopers die ouder lijken dan jij.

4. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   น้องครับ

   náawng khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   น้องคะ

   náawng khá

   Pardon (tegen iemand jonger)

   Wanneer: Personeel dat jonger lijkt dan jij, de gewone roep in restaurants en cafés.

5. Grof Herkennen, niet zeggen

   เฮ้ย

   hóoei

   Hé! (naar personeel geroepen)

   Wanneer: Te horen als iemand personeel of een onbekende toeroept. Tussen vrienden is hetzelfde woord een onschuldig ‘ho!’ of ‘hé!’, en dat mag gewoon.

   Je hoort het van Thais; dezelfde woorden uit jouw mond komen heel anders aan.

   Let op: Dit naar personeel roepen is onbeleefd en behandelt hen als minderwaardig.

Beleefdheidspartikels (eindwoordjes)

Partikels sluiten een zin af en bepalen de toon: mannen zeggen ครับ (khráp), vrouwen zeggen ค่ะ (khâ) na een mededeling en คะ (khá) na een vraag, na นะ (ná) en als ze iemand roepen; helemaal geen partikel klinkt informeel of bot.

1. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ครับ

   khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ค่ะ

   khâ

   Beleefd eindwoord (ครับ: elke zin; ค่ะ: mededelingen)

   Wanneer: Iedereen tegen wie je beleefd wilt zijn, achter bijna elke zin.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ครับ

   khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   คะ

   khá

   Beleefd eindwoord in vragen en als je iemand roept (ครับ blijft gelijk; vrouwen zeggen คะ)

   Wanneer: Vragen en iemand roepen: ไปไหมคะ (bpai mǎi khá, ‘zullen we gaan?’), พี่คะ (phîi khá, ‘pardon’ tegen iemand ouder). ค่ะ en คะ verwisselen is een heel gewone fout bij vrouwelijke leerlingen.

3. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   นะครับ

   ná khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   นะคะ

   ná khá

   Verzacht beleefd eindwoord (‘hè?’, ‘alsjeblieft’)

   Wanneer: Verzoeken, herinneringen en vriendelijke opmerkingen, tegen iedereen.

4. Informeel

   ครับ-vorm (mannen)

   คร้าบ

   khráap

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ค่า

   khâa

   Uitgerekte, vrolijke ครับ / ค่ะ

   Wanneer: Personeel en verkopers die vrolijk antwoorden (‘komt eraan!’, ‘zeker!’), en vriendelijke chat; prima om terug te zeggen in een ontspannen setting.

5. Informeel

   คับ

   kháp

   ครับ zoals getypt in chat

   Wanneer: Chatberichten. In spraak klinkt ครับ zelf meestal zo, ook in beleefde gesprekken, omdat de r wegvalt; dit is dus een spelling, geen aparte gesproken vorm.

6. Informeel

   ฮะ

   há

   Zachte, lichte ครับ

   Wanneer: Mannen in ontspannen, vriendelijke spraak, ook sommig bedienend personeel; jongens gebruiken het veel.

7. Informeel

   จ้า

   jâa

   Vrolijk eindwoord (‘oké!’, ‘hoi!’)

   Wanneer: Verkopers, vrienden en chatberichten, vaker bij vrouwen.

   Let op: Te familiair voor ouderen, je baas of oudere onbekenden; zeg daar ครับ / ค่ะ.

8. Vertrouwelijk

   จ้ะ

   jâ

   Warm, liefdevol eindwoord (antwoorden)

   Wanneer: Kinderen, een partner of iemand die veel jonger is, vaak van vrouwen en ouderen.

   Let op: Te familiair voor je baas, ouderen of onbekenden.

9. Vertrouwelijk

   จ๊ะ

   já

   Warm, liefdevol eindwoord (vragen, roepen)

   Wanneer: Dezelfde mensen als bij จ้ะ, maar in vragen en als je iemand roept.

   Let op: Te familiair voor je baas, ouderen of onbekenden.

Eten

De dagelijkse groet ‘Heb je al gegeten?’ laat de ladder zien: ทานข้าวหรือยังครับ (thaan khâao rǔue yang khráp) tegen een oudere, กินข้าวหรือยัง (gin khâao rǔue yang) tegen een vriend; monniken hebben een eigen werkwoord, ฉัน (chǎn), gespeld als ‘ik’.

1. Formeel

   รับประทาน

   ráp bprà-thaan

   Nuttigen / eten (formeel)

   Wanneer: Formele uitnodigingen, omroepberichten, toespraken en bijsluiters (‘innemen na de maaltijd’).

2. Beleefd

   ทาน

   thaan

   Eten (beleefd)

   Wanneer: Eten aanbieden aan ouderen of gasten, en restaurantpersoneel dat klanten aanspreekt.

3. Informeel

   กิน

   gin

   Eten

   Wanneer: Het gewone werkwoord: met ครับ / ค่ะ is het tegen iedereen prima als het over jezelf gaat (กินแล้วครับ, gin láaeo khráp, ‘ik heb gegeten’); gebruik ทาน als je ouderen of gasten uitnodigt of iets vraagt.

4. Grof Herkennen, niet zeggen

   แดก

   dàaek

   Vreten (grof)

   Wanneer: Te horen tussen goede vrienden die grappen maken, of in woede gezegd.

   Je hoort het van Thais; dezelfde woorden uit jouw mond komen heel anders aan.

   Let op: Grof, dus herken het maar gebruik het nooit bij iemand die je respect verschuldigd bent.

Welterusten / naar bed gaan

Het werkwoord นอน (naawn, slapen) verandert niet met de beleefdheid; die zit in de woorden eromheen, en sommige treden gebruiken het helemaal niet. Een oudere of een gast wens je een goede nachtrust met พักผ่อนนะครับ / คะ (phák-phàawn ná khráp / khá).

1. Formeel

   ราตรีสวัสดิ์

   raa-dtrii sà-wàt

   Goedenacht (formeel)

   Wanneer: Tv- en radiopresentatoren en formele berichten, terwijl het in gesprek stijf of speels klinkt.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ขอตัวไปนอนก่อนนะครับ

   khǎaw dtuua bpai naawn gàawn ná khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ขอตัวไปนอนก่อนนะคะ

   khǎaw dtuua bpai naawn gàawn ná khá

   Excuses, ik ga slapen

   Wanneer: Je gastgezin, oudere familieleden of de mensen bij wie je logeert.

3. Informeel

   ไปนอนก่อนนะ

   bpai naawn gàawn ná

   Ik ga slapen, hoor

   Wanneer: Vrienden, huisgenoten en familie van je leeftijd.

4. Vertrouwelijk

   ฝันดีนะ

   fǎn dii ná

   Slaap lekker

   Wanneer: Partners, kinderen en goede vrienden, als het gewone welterusten-berichtje.

Lekker

Het eten prijzen is de snelste manier om een verkoper aan het lachen te krijgen.

1. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   อร่อยมากครับ

   à-ràawy mâak khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   อร่อยมากค่ะ

   à-ràawy mâak khâ

   Het is erg lekker

   Wanneer: Een kok, gastheer of verkoper een compliment geven.

2. Informeel

   อร่อยจัง

   à-ràawy jang

   Zo lekker!

   Wanneer: Samen eten met vrienden, als enthousiaste uitroep.

3. Informeel

   อร่อยสุดๆ

   à-ràawy sùt sùt

   Superlekker!

   Wanneer: Vrienden en sociale media: de veilige manier om ‘superlekker’ te zeggen.

4. Informeel

   แซ่บ

   sâaep

   Pittig-lekker (vooral gekruid eten)

   Wanneer: Slang uit het noordoosten (Isaan), nu overal gebruikt voor pittig eten en geliefd bij verkopers.

5. Grof Herkennen, niet zeggen

   โคตรอร่อย

   khôot à-ràawy

   Verdomd lekker (plat)

   Wanneer: Jonge vrienden onder elkaar en in recensies op sociale media.

   Je hoort het van Thais; dezelfde woorden uit jouw mond komen heel anders aan.

   Let op: โคตร is een platte versterker: gewoon onder vrienden, maar grof tegen ouderen, personeel of onbekenden; อร่อยสุดๆ zegt hetzelfde zonder risico.

Hoe heet je?

Bijna elke Thai heeft een korte bijnaam, ชื่อเล่น (chûue lên), die vrienden en collega’s gebruiken; volledige namen zijn voor formulieren en formele situaties.

1. Formeel

   ครับ-vorm (mannen)

   ไม่ทราบว่าชื่ออะไรครับ

   mâi sâap wâa chûue à-rai khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ไม่ทราบว่าชื่ออะไรคะ

   mâi sâap wâa chûue à-rai khá

   Mag ik vragen hoe u heet?

   Wanneer: Ouderen, ambtenaren en klanten, waarbij ทราบ (sâap) het formele woord voor ‘weten’ is.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   คุณชื่ออะไรครับ

   khun chûue à-rai khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   คุณชื่ออะไรคะ

   khun chûue à-rai khá

   Hoe heet u?

   Wanneer: Iedereen die je ontmoet, zoals personeel, buren of andere reizigers. Thai laten คุณ vaak weg: ชื่ออะไรครับ / คะ (chûue à-rai khráp / khá) is net zo beleefd.

3. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ชื่อเล่นชื่ออะไรครับ

   chûue lên chûue à-rai khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ชื่อเล่นชื่ออะไรคะ

   chûue lên chûue à-rai khá

   Wat is je bijnaam?

   Wanneer: Nieuwe vrienden en collega’s, want dit is de naam die je echt gaat gebruiken; laat ครับ / คะ weg bij vrienden van je leeftijd.

4. Informeel

   ชื่ออะไร

   chûue à-rai

   Hoe heet je?

   Wanneer: Kinderen, en leeftijdgenoten in een ontspannen setting.

Waar ben je geweest? (begroeting)

Dit is een begroeting, geen vraag die je moet beantwoorden: antwoord vaag met ไปธุระมา (bpai thú-rá maa, ‘even een boodschap gedaan’) of แถวนี้แหละ (thǎaeo níi làe, ‘gewoon hier in de buurt’); ไปไหน (bpai nǎi, ‘waar ga je heen?’) werkt net zo.

1. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ไปไหนมาครับ

   bpai nǎi maa khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ไปไหนมาคะ

   bpai nǎi maa khá

   Waar bent u geweest? (beleefde groet)

   Wanneer: Buren, je huisbaas en oudere bekenden.

2. Informeel

   ไปไหนมา

   bpai nǎi maa

   Waar was je?

   Wanneer: Vrienden, collega’s en mensen die je elke dag ziet.

3. Vertrouwelijk

   ไปไหนมาจ๊ะ

   bpai nǎi maa já

   Waar ben je geweest, lieverd?

   Wanneer: Wat een oudere buur of verkoper, vaak een vrouw, warm zegt tegen iemand die jonger is.

   Let op: Te familiair om tegen iemand te zeggen die ouder is dan jij.

Echt?

เหรอ (rǒe) is de spreektaalvorm van หรือ (rǔue); in een gesprek klinkt หรือ formeel.

1. Formeel

   ครับ-vorm (mannen)

   จริงหรือครับ

   jing rǔue khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   จริงหรือคะ

   jing rǔue khá

   Is dat zo? (formeel)

   Wanneer: Geschreven tekst, nieuws en zeer formele spraak; bij ouderen is จริงเหรอครับ / คะ prima.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   จริงเหรอครับ

   jing rǒe khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   จริงเหรอคะ

   jing rǒe khá

   Echt waar?

   Wanneer: Alledaags beleefd gesprek met iedereen, ook met ouderen.

3. Informeel

   เหรอ

   rǒe

   O ja? / echt?

   Wanneer: Vrienden en collega’s die op nieuws reageren.

4. Vertrouwelijk

   จริงป่ะ

   jing bpà

   Serieus?

   Wanneer: Goede vrienden, tieners en chatberichten.

Ik begrijp het niet

ไม่ค่อย (mâi khâawy, ‘niet echt’) verzacht bijna elke ontkenning en klinkt beleefder dan een kaal ไม่ (mâi).

1. Formeel

   Mannen zeggen

   ขอโทษครับ ผมไม่ค่อยเข้าใจครับ

   khǎaw thôot khráp phǒm mâi khâawy khâo jai khráp

   Vrouwen zeggen

   ขอโทษค่ะ ดิฉันไม่ค่อยเข้าใจค่ะ

   khǎaw thôot khâ dì-chǎn mâi khâawy khâo jai khâ

   Excuses, ik begrijp het niet helemaal

   Wanneer: Je baas, ambtenaren, artsen en oudere onbekenden.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ไม่เข้าใจครับ

   mâi khâo jai khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ไม่เข้าใจค่ะ

   mâi khâo jai khâ

   Ik begrijp het niet

   Wanneer: Iedereen, in winkels, taxi’s en op straat.

3. Informeel

   ฟังไม่ทัน

   fang mâi than

   Ik kan het niet bijhouden (het gaat te snel)

   Wanneer: Vrienden en collega’s, als ze te snel praten; zet er ครับ / ค่ะ achter bij anderen. Heb je het gewoon niet gehoord, zeg dan ไม่ได้ยิน (mâi dâi yin).

4. Informeel

   งง

   ngong

   Ik snap er niks van

   Wanneer: Vrienden, familie en chatberichten; met ครับ / ค่ะ (งงครับ) zelfs collega’s.

Wilt u langzaam praten?

Beginnen met รบกวน (róp guuan, ‘sorry dat ik stoor’) maakt elk verzoek beleefder.

1. Formeel

   ครับ-vorm (mannen)

   รบกวนพูดช้าๆ หน่อยได้ไหมครับ

   róp guuan phûut cháa cháa nàawy dâi mǎi khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   รบกวนพูดช้าๆ หน่อยได้ไหมคะ

   róp guuan phûut cháa cháa nàawy dâi mǎi khá

   Sorry dat ik stoor, kunt u iets langzamer praten?

   Wanneer: Ambtenaren, artsen, ouderen en je huisbaas.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ช่วยพูดช้าๆ หน่อยได้ไหมครับ

   chûuay phûut cháa cháa nàawy dâi mǎi khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ช่วยพูดช้าๆ หน่อยได้ไหมคะ

   chûuay phûut cháa cháa nàawy dâi mǎi khá

   Kunt u wat langzamer praten?

   Wanneer: Iedereen, zoals personeel, chauffeurs en verkopers.

3. Informeel

   พูดช้าๆ หน่อย

   phûut cháa cháa nàawy

   Praat eens wat langzamer

   Wanneer: Vrienden en je Thaise partner.

   Let op: Zonder partikel klinkt het als een bevel tegen onbekenden.

Hoeveel kost het?

1. Formeel

   ครับ-vorm (mannen)

   ไม่ทราบว่าราคาเท่าไหร่ครับ

   mâi sâap wâa raakhaa thâo rài khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ไม่ทราบว่าราคาเท่าไหร่คะ

   mâi sâap wâa raakhaa thâo rài khá

   Mag ik vragen wat de prijs is?

   Wanneer: Hotels, klinieken en makelaars, in persoon of aan de telefoon.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ราคาเท่าไหร่ครับ

   raakhaa thâo rài khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ราคาเท่าไหร่คะ

   raakhaa thâo rài khá

   Hoeveel kost het?

   Wanneer: Winkels, taxi’s en markten, dus het werkt overal.

3. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   อันนี้เท่าไหร่ครับ

   an níi thâo rài khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   อันนี้เท่าไหร่คะ

   an níi thâo rài khá

   Hoeveel kost deze?

   Wanneer: Als je in een winkel of bij een marktkraam iets aanwijst.

4. Informeel

   กี่บาท

   gìi bàat

   Hoeveel baht?

   Wanneer: Een snelle vraag bij straatkraampjes en markten; zet er ครับ / คะ achter bij elke verkoper die je niet kent (กี่บาทครับ / กี่บาทคะ). เท่าไหร่ (thâo rài) alleen werkt net zo.

Kunt u me helpen?

‘Help!’ in een noodgeval is ช่วยด้วย (chûuay dûuay); gebruik het niet voor kleine gunsten.

1. Formeel

   ครับ-vorm (mannen)

   รบกวนช่วยหน่อยได้ไหมครับ

   róp guuan chûuay nàawy dâi mǎi khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   รบกวนช่วยหน่อยได้ไหมคะ

   róp guuan chûuay nàawy dâi mǎi khá

   Sorry dat ik stoor, kunt u me even helpen?

   Wanneer: Onbekenden, ambtenaren, ouderen en hotelpersoneel.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ช่วยหน่อยได้ไหมครับ

   chûuay nàawy dâi mǎi khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ช่วยหน่อยได้ไหมคะ

   chûuay nàawy dâi mǎi khá

   Kunt u even helpen?

   Wanneer: Personeel, buren en collega’s.

3. Informeel

   ช่วยหน่อยได้ไหม

   chûuay nàawy dâi mǎi

   Help je even?

   Wanneer: Vrienden en familie.

Een momentje

1. Formeel

   ครับ-vorm (mannen)

   กรุณารอสักครู่ครับ

   gà-rú-naa raaw sàk khrûu khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   กรุณารอสักครู่ค่ะ

   gà-rú-naa raaw sàk khrûu khâ

   Een ogenblik geduld alstublieft (formeel)

   Wanneer: Personeel, receptie, telefoonlijnen en omroepberichten, dus je hoort het vooral.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   รอสักครู่นะครับ

   raaw sàk khrûu ná khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   รอสักครู่นะคะ

   raaw sàk khrûu ná khá

   Momentje alstublieft

   Wanneer: Iemand beleefd vragen te wachten.

3. Informeel

   เดี๋ยวนะ

   dǐiao ná

   Wacht even

   Wanneer: Vrienden, collega’s en verkopers die je kent.

4. Informeel

   แป๊บนึง

   bpáaep nueng

   Eventjes

   Wanneer: Vrienden en familie, heel gewoon in spraak en chat.

Pas goed op jezelf

Hotelpersoneel en vrienden zeggen er vaak เดินทางปลอดภัยนะ (dooen thaang bplàawt phai ná, ‘goede reis’) bij.

1. Formeel

   ครับ-vorm (mannen)

   รักษาสุขภาพด้วยนะครับ

   rák-sǎa sùk-khà-phâap dûuay ná khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   รักษาสุขภาพด้วยนะคะ

   rák-sǎa sùk-khà-phâap dûuay ná khá

   Let goed op uw gezondheid

   Wanneer: Ouderen, een leraar of je baas, aan het eind van een bezoek, telefoontje of brief.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ดูแลตัวเองด้วยนะครับ

   duu laae dtuua eeng dûuay ná khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ดูแลตัวเองด้วยนะคะ

   duu laae dtuua eeng dûuay ná khá

   Pas goed op jezelf

   Wanneer: Als iemand een tijd weggaat, ziek is of het zwaar krijgt; geen standaard afscheid aan het eind van de dag.

3. Informeel

   ดูแลตัวเองนะ

   duu laae dtuua eeng ná

   Pas op jezelf, hè

   Wanneer: Vrienden, familie en je partner, in dezelfde situaties; ook een warm afscheid voor een reis.

Toilet (ernaar vragen, moeten)

ห้องน้ำ (hâawng náam, ‘badkamer’) is het gewone woord; สุขา (sù-khǎa) is het formele woord dat je vooral op bordjes leest. De treden gaan van vragen waar het is tot zeggen dat je moet.

1. Formeel

   ครับ-vorm (mannen)

   ห้องสุขาอยู่ที่ไหนครับ

   hâawng sù-khǎa yùu thîi nǎi khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ห้องสุขาอยู่ที่ไหนคะ

   hâawng sù-khǎa yùu thîi nǎi khá

   Waar is het toilet? (formeel)

   Wanneer: Hotels, ziekenhuizen en kantoren, als je zorgvuldig wilt klinken; bijna overal elders is ห้องน้ำ gewoon.

2. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ห้องน้ำอยู่ที่ไหนครับ

   hâawng náam yùu thîi nǎi khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ห้องน้ำอยู่ที่ไหนคะ

   hâawng náam yùu thîi nǎi khá

   Waar is het toilet?

   Wanneer: Aan iedereen, overal.

3. Beleefd

   ครับ-vorm (mannen)

   ขอเข้าห้องน้ำหน่อยครับ

   khǎaw khâo hâawng náam nàawy khráp

   ค่ะ-vorm (vrouwen)

   ขอเข้าห้องน้ำหน่อยค่ะ

   khǎaw khâo hâawng náam nàawy khâ

   Mag ik even van het toilet gebruikmaken?

   Wanneer: Bij iemand thuis, in een winkel of een café, als je hun toilet wilt gebruiken.

4. Informeel

   ปวดฉี่

   bpùuat chìi

   Ik moet plassen

   Wanneer: Vrienden, familie en je partner, en kinderen zeggen het ook.

5. Grof Herkennen, niet zeggen

   ปวดเยี่ยว

   bpùuat yîiao

   Ik moet pissen (grof)

   Wanneer: Te horen bij goede vrienden, vaak mannen, en in ruwe spraak.

   Je hoort het van Thais; dezelfde woorden uit jouw mond komen heel anders aan.

   Let op: Grof, dus herken het maar gebruik het niet.

Ik wil graag… (iets vragen)

1. Formeel

   ต้องการ

   dtâawng gaan

   Wensen, nodig hebben (formeel)

   Wanneer: Personeel en formulieren (‘Wat wenst u?’), terwijl het van een klant stijf, zelfs veeleisend klinkt.

2. Beleefd

   ขอ

   khǎaw

   Mag ik… / graag…

   Wanneer: De beleefde manier om overal iets te vragen, met หน่อย (nàawy, ‘even’) en ครับ / ค่ะ erbij.

3. Informeel

   เอา

   ao

   Ik neem… / (ik) wil

   Wanneer: Bestellen bij straatkraampjes en markten, of onder vrienden.

   Let op: Zonder ครับ / ค่ะ klinkt het bot tegen personeel.